Exact een eeuw op 23 juli: NMBS is 100 jaar!
Op 23 juli 2026 is het exact 100 jaar geleden dat de wet werd gestemd tot oprichting van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS). Na al een jubileumjaar vol initiatieven voor reizigers, medewerkers en spoorwegliefhebbers nadert nu de symbolische verjaardag zelf. Op 23 juli zet NMBS haar reizigers en medewerkers extra in de kijker met een bijzondere verjaardagsactie in stations en treinen. Daarnaast staan er in de tweede helft van het jubileumjaar nog tal van activiteiten op het programma onder het motto "100 jaar. De reis gaat verder."
Sinds de aftrap van het jubileumjaar in februari organiseerde NMBS verschillende initiatieven om haar rijke geschiedenis onder de aandacht te brengen en tegelijk vooruit te blikken naar de toekomst. Met onder meer een bedankactie voor reizigers, een speciale postzegelreeks, muziekafspeellijsten, een reizende maquette, een kunstwedstrijd voor studenten… bracht NMBS een eerbetoon aan iedereen die al een eeuw mee de reis mogelijk maakt.
23 juli: tijd voor feest
Op de dag van haar honderdste verjaardag, 23 juli, zal NMBS in meerdere treinen en in 5 stations een kleine attentie uitdelen aan reizigers en medewerkers. Met deze symbolische actie wil NMBS van haar verjaardag vooral een moment maken om iedereen te bedanken die het Belgische spoor mee vormgeeft: reizigers, medewerkers, partners en generaties Belgen die de trein een plaats geven in hun dagelijks leven.
Naast het uitdelen van de attentie, kunnen reizigers die dag ook deelnemen aan een online wedstrijd die via haar socialemediakanalen gedeeld zal worden. De wedstrijd loopt 24 uur lang en is dus enkel op 23 juli toegankelijk. Wie deelneemt, maakt kans op een exclusief T-shirt naar aanleiding van 100 jaar NMBS.
Nog heel wat jubileumactiviteiten in het vooruitzicht
Na 23 juli staan er de komende maanden nog verschillende activiteiten op het programma:
- Een tentoonstelling met een trein van 300 meter lang, bestaande uit historisch en iconisch spoorwegmateriaal uit verschillende tijdperken, waarvan enkele rijtuigen ook te bezoeken zullen zijn. De trein is te bewonderen op 29 en 30 augustus in het station van Schaarbeek, op 12 en 13 september in Luik-Guillemins en op 10 en 11 oktober in Antwerpen-Centraal. Op al deze dagen is iedereen welkom van 10 tot 17 uur.
- Een nieuwe tentoonstelling “Fashion & trains, van 1835 tot vandaag” die vanaf 18 september toegankelijk zal zijn in Train World, het museum van NMBS
- Een Opendeurdag in twee NMBS-werkplaatsen, waar honderden technici dag en nacht instaan voor het onderhoud en de modernisering van het rollend materieel. De opendeurdagen worden georganiseerd tijdens ‘Open Bedrijvendag’ in de centrale werkplaatsen van Salzinnes en Mechelen op zondag 4 oktober 2026.
- Concerten, waar de stationsomgeving wordt omgetoverd tot een echte dansvloer met exclusieve DJ-sets. Na een eerste concert in Mons, de komende concerten vinden plaats op 4 september in Luik-Guillemins, op 12 november in Antwerpen-Centraal en op 20 november in Brussel-Centraal en Brussel-Noord.
- Een miniatuurtreinenexpo in het museum van NMBS, Train World, waarbij een spectaculaire miniatuurreis kan ontdekken in het hart van het museum, van 18 tot en met 30 augustus.
- Een nieuwe podcastreeks waarin NMBS vertelt over haar geschiedenis en haar toekomst. De afleveringen combineren archieffragmenten met een hedendaagse blik, om het verhaal te vertellen van zij die aan de grondslag van de Belgische spoorwegen liggen en zij die daar vandaag op verder bouwen. De eerste vier afleveringen zullen vanaf 20 juli beluisterbaar zijn via https://www.belgiantrain.be/fr/about-sncb/100years/podcast
Alle informatie over de activiteiten is te vinden op onze website.
De reis gaat verder
Honderd jaar na haar oprichting blijft NMBS investeren in toegankelijke, duurzame, veilige, comfortabele en innovatieve mobiliteit. Het jubileumjaar is niet alleen een gelegenheid om terug te blikken op een eeuw spoorweggeschiedenis, maar ook om vooruit te kijken naar de volgende hoofdstukken van het Belgische spoor. Want na 100 jaar is het verhaal nog lang niet geschreven: de reis gaat verder.
Bijlage: enkele documenten die de oprichting van de NMBS markeren
23 juli 1926 vormt een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van het Belgische spoor. Op die dag wordt de wet gestemd die de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen opricht. Deze datum wordt vandaag beschouwd als de officiële oprichtingsdatum van NMBS.
De nieuwe spoorwegmaatschappij ontstaat in een bijzondere context. Na de Eerste Wereldoorlog moest het Belgische spoorwegnet worden hersteld en gemoderniseerd. Tegelijk kende het land een economisch uitdagende periode. De oprichting van een autonome spoorwegmaatschappij diende twee doelstellingen: de uitbating van het spoorwegnet efficiënter organiseren en de toekomst van het spoor in België veiligstellen.
Enkele archiefdocumenten
De wet van 23 juli 1926 betreffende de NMBS en het personeel van de Belgische Spoorwegen werd uitgevaardigd onder de regering Jaspar I. De minister van Spoorwegen, Zeewezen, Posterijen, Telegrafen, Telefonen en Luchtvaart was de Gentse socialist Edward Anseele. Deze wet is op 24 juli in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.
Een koninklijk uitvoeringsbesluit volgde op 7 augustus, en de exploitatie ging officieel van start op 1 september 1926.
Het 'bijzonder bevel’ is eveneens een historisch document van het grootste belang. Het werd verspreid onder het gehele spoorwegpersoneel om hen op de hoogte te brengen van de aanstaande verandering die de geschiedenis van de Belgische spoorwegen zou markeren:
Vanaf 1 september 1926 zouden alle betrokken ambtenaren hun functie niet langer uitoefenen onder de juridische status van ambtenaar.
De jonge autonome onderneming erft een uitgestrekt spoornet, duizenden medewerkers en een aanzienlijk patrimonium rollend materieel. Zo groeit NMBS al snel uit tot een centrale speler in de Belgische mobiliteit. Honderd jaar later is 23 juli veel meer dan een administratieve mijlpaal: het symboliseert het begin van een collectief verhaal, dat van een onderneming die al een eeuw lang het economische, sociale en dagelijkse leven van het land mee vormgeeft.
En 100 jaar later, gaat de reis verder.
