100 jaar NMBS - Een nieuwe generatie kunstenaars geeft haar kijk op een eeuw treinreizen en op de toekomst

In het kader van haar eeuwfeestjaar organiseerde NMBS de ‘ Art School Contest’, een grote wedstrijd voor kunststudenten en -scholen uit het hele land. Uit de ongeveer 180 inzendingen rond het thema ‘NMBS. 100 jaar. De reis gaat verder.’ heeft een jury van experts 18 winnende werken geselecteerd, verdeeld over drie categorieën: grafisch ontwerp, kortvideo en muurschildering. De werken van deze jonge, startende Belgische kunstenaars werpen een frisse blik op 100 jaar treinreizen én op de toekomst.

Naar aanleiding van haar 100e verjaardag organiseert NMBS een reeks initiatieven om iedereen te bedanken dankzij wie de reis verder gaat. Zo wordt het hele jaar door een programma met originele acties georganiseerd om de geschiedenis van NMBS te laten (her)ontdekken en de toekomst te verbeelden.

Na initiatieven rond een ‘bedankt’ voor haar medewerkers en personeelsleden, of bijvoorbeeld de lancering van originele afspeellijsten op de belangrijkste streamingplatforms, zet NMBS ook de kunst in de schijnwerpers ter gelegenheid van haar jubileum.

Wanneer de trein kunstenaars inspireert

De ‘Art School Contest’ ging van start in oktober. De wedstrijd nodigt kunststudenten en -scholen uit om een creatieve blik te werpen op honderd jaar treinreizen, vroeger, nu en in de toekomst.

Ongeacht de gekozen kunstvorm moesten de werken hommage brengen aan het verleden, het heden representeren of een blik werpen op de toekomst van treinreizen. Ze moesten ook de beleving van reizen met de trein weten vast te leggen en over te brengen. Kortom: de trein benaderen als een symbool van duurzame, menselijke en verbonden mobiliteit.

Een vijftiental scholen uit het hele land reageerden op de oproep en dienden maar liefst bijna 180 ​ originele en zeer diverse werken in.

Begin april kwam een professionele jury ​ bijeen. Na beraadslaging werden 8 winnende werken geselecteerd in de categorie grafisch ontwerp, 6 in de categorie video en 4 in de categorie muurschildering. In elke categorie werd aan de laureaten een eerste en een tweede prijs uitgereikt.

De prijsuitreiking vond deze maandag, op 20 april 2026, plaats in het NMBS-museum, Train World ​ in aanwezigheid van een groot aantal ​ studenten, en hun docenten, die aan de wedstrijd hebben deelgenomen.

NMBS toont met trots hun frisse kijk op de wereld van de trein en hoe die inspireert tot reizen.

Categorie 'grafisch ontwerp'

Voor de werken in deze categorie werd een verticale compositie gevraagd en volledige vrijheid gegeven voor de gekozen kunsttechniek: tekenen, schilderen, collage, fotografie of gemengde technieken. Er werd een design gevraagd dat een visuele impact maakt en helemaal in een stationsomgeving past. ​

Categorie 'video'

De opdracht was om video’s te maken in verticaal formaat, van maximaal 30 seconden, met een sterk verhaal. Er werd volledige artistieke vrijheid gegeven (liveopnames, animatie, stop-motion, gemengde technieken enz.).

Categorie 'muurschildering'

Er werd gevraagd om een werk te maken dat op een muur in een station of een stationsomgeving kan worden aangebracht en dat de dialoog kan aangaan met de reizigers en iedereen die er voorbijkomt. Ook hier konden de kunstenaars vrij kiezen tussen schilderkunst, collages, street art, monumentale illustraties enz.

Al deze werken, evenals alle winnende werken (18 in totaal), zullen in de spotlight worden gezet op de digitale kanalen van NMBS (schermen in stations en in treinen, website, sociale media enz.) en de werken uit de categorie muurschilderingen zullen rechtstreeks op muren in of in de buurt van stations worden aangebracht.

100 jaar. De reis gaat verder…

Britt Monten

Woordvoerder, NMBS

• britt.monten@nmbs.be